{"id":1402,"date":"2020-10-30T11:50:14","date_gmt":"2020-10-30T11:50:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.as-i.pl\/?p=1402"},"modified":"2021-03-16T12:48:23","modified_gmt":"2021-03-16T12:48:23","slug":"podstawy-czesc-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.as-i.pl\/index.php\/2020\/10\/30\/podstawy-czesc-1\/","title":{"rendered":"PODSTAWY – CZ\u0118\u015a\u0106 1"},"content":{"rendered":"\n

Niniejszy rozdzia\u0142 powsta\u0142 celem opisu i wyja\u015bnienia podstawowych poj\u0119\u0107 z zakresu automatyki czy te\u017c komunikacji. Wiedza tutaj zawarta powinna pom\u00f3c w ustaleniu okre\u015blonego systemu sieciowego, odpowiedniego dla danej aplikacji.<\/span><\/p>\n

Znajduj\u0105 si\u0119 tutaj informacje nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci:<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

– co to jest system sieciowy?
<\/span>– jakie mamy r\u00f3\u017cne systemy sieciowe?
<\/span>– topologie system\u00f3w sieciowych
<\/span>– struktura przesy\u0142u danych w systemach sieciowych (metody dost\u0119pu)
<\/span>– przew\u00f3d sieciowy
<\/span>– wp\u0142ywy zewn\u0119trzne na systemy sieciowe
<\/span>– wsp\u00f3\u0142praca system\u00f3w sieciowych <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Co to jest system sieciowy?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

 <\/p>\n

System sieciowy = sie\u0107 komunikacyjna dla system\u00f3w automatyki przemys\u0142owej<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Innymi s\u0142owy systemy takie stanowi\u0105 sie\u0107 komunikacyjn\u0105 wykorzystywan\u0105 we wszystkich zadaniach i poziomach automatyki przemys\u0142owej. <\/span><\/span><\/p>\n

Systemy sieciowe s\u0105 stosowane\u2026<\/span><\/strong><\/p>\n

\u2026 celem redukcji czasu i koszt\u00f3w planowania, instalacji i rozruchu<\/span><\/p>\n

\u2026 aby uzyska\u0107 dodatkowe, aktualne i jako\u015bciowe dane przebiegu procesu, zapewniaj\u0105c wy\u017csz\u0105 wydajno\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 pracy linii produkcyjnej lub maszyny<\/span><\/p>\n

\u2026 celem szybszej i pewniejszej eliminacji b\u0142\u0119d\u00f3w i przerw w dzia\u0142aniu systemu produkcyjnego<\/span><\/span><\/p>\n

Sam pomys\u0142 system\u00f3w sieciowych zrodzi\u0142 si\u0119 dla praktycznego utrzymania potencjalnych oszcz\u0119dno\u015bci w zakresie koszt\u00f3w instalacji i eksploatacji maszyn czy te\u017c ca\u0142ych linii produkcyjnych. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Stosuj\u0105c najprostszy mo\u017cliwy podzia\u0142, mo\u017cemy powiedzie\u0107 \u017ce automatyka przemys\u0142owa podzielona jest na trzy g\u0142owie kategorie: Automatyka Fabryczna (Factory Automation), Automatyka Procesowa (Process Automation) oraz Automatyka Budynkowa (Building Automation). Ka\u017cda z tych kategorii okre\u015blana jest przede wszystkim przez zakres mo\u017cliwych zastosowa\u0144. W niekt\u00f3rych przypadkach Automatyka Fabryczna wymaga maksymalnie kr\u00f3tkich czas\u00f3w reakcji. W Automatyce Procesowej bardzo cz\u0119sto znajdujemy potencjalnie niebezpieczne strefy wybuchowe, czy te\u017c specjalne wymagania dotycz\u0105ce kontaktu z \u017cywno\u015bci\u0105. Cech\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 Automatyki Budynkowej jest z regu\u0142y konieczno\u015b\u0107 pokrycia swoim zasi\u0119giem wi\u0119kszych odleg\u0142o\u015bci. <\/span><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Factory Automation<\/h3>\n\n\n\n

Intra-logistyka, magazynowanie, obs\u0142uga proces\u00f3w dyskretnych, obs\u0142uga linii monta\u017cowych i pakowania, stanowiska zrobotyzowane, stanowiska automatycznych zmian narz\u0119dzi, linie ustawcze\u2026<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\n
\n

Process Automation<\/h3>\n\n\n\n

Transport, magazynowanie i przetwarzanie cieczy, gaz\u00f3w i materia\u0142\u00f3w sypkich, przetwarzanie i pakowanie \u017cywno\u015bci i pasz, przemys\u0142 farmaceutyczny, chemiczny, petrochemiczny,\u2026<\/span><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Building Automation<\/h3>\n\n\n\n

Ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja w budynkach, sterowanie o\u015bwietlaniem, systemy awaryjne, systemy kierowania, windy, \u017caluzje, systemy po\u017carnicze,\u2026<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Poziomy sieciowe<\/h2>\n\n\n\n

Wymagania stawiane sieciom przemys\u0142owym s\u0105 wielorakie, a ich indywidualne cechy, czy te\u017c funkcje pozwalaj\u0105 na podzia\u0142 system\u00f3w sieciowych na r\u00f3\u017cne poziomy. Takie podej\u015bcie pozwala na szybsze i \u0142atwiejsze zrozumienie zr\u00f3\u017cnicowania dost\u0119pnych \u015brodk\u00f3w technicznych, a w szczeg\u00f3lno\u015bci zada\u0144 jakie ma spe\u0142nia\u0107 dana magistrala polowa. Pozwala to r\u00f3wnie\u017c na zoptymalizowanie ka\u017cdego z poziom\u00f3w poprzez idealnie i specjalnie dopasowane systemy sieciowe. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

Najprostszym i najpopularniejszym podzia\u0142em (do innych odniesiemy si\u0119 w kolejnych rozdzia\u0142ach) jest podzia\u0142 na:<\/span><\/p>\n

\"\" poziom czujnik\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 wykonawczych 
<\/span><\/strong><\/span>\"\" poziom sterownia 
\"\" <\/span><\/span>poziom sieciowy<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Aby lepiej zrozumie\u0107 zadania poszczeg\u00f3lnych poziom\u00f3w pos\u0142u\u017cymy si\u0119 przyk\u0142adem mapy drogowej, z r\u00f3\u017cnymi typami dr\u00f3g samochodowych. Z jednej strony mamy do dyspozycji autostrady, charakteryzuj\u0105ce si\u0119 wysok\u0105 przepustowo\u015bci\u0105 i pokrywaj\u0105ce swoim zasi\u0119giem znaczny obszar. Nie \u0142\u0105cz\u0105 one jednak wszystkich miejscowo\u015bci i nie wszystkie miasta maj\u0105 do nich dost\u0119p. Drogi krajowe i powiatowe pozwalaj\u0105 pokona\u0107 t\u0105 przeszkod\u0119, \u0142\u0105cz\u0105c wi\u0119kszo\u015b\u0107 miejscowo\u015bci mi\u0119dzy sob\u0105 i, bardzo cz\u0119sto, maj\u0105c po\u0142\u0105czenie z autostradami. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Przyk\u0142ad poprzednio wspomnianych wymaga\u0144 stawianych rozwi\u0105zaniom sieciowym mo\u017cna przedstawi\u0107 na diagramie w spos\u00f3b obrazowy:<\/span><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n\n\n\n
\n

Terminologia u\u017cyta w tej publikacji, a odnosz\u0105ca si\u0119 do podzia\u0142u poszczeg\u00f3lnych poziom\u00f3w sieciowych. mo\u017ce si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od \u017ar\u00f3d\u0142a i okre\u015blonej publikacji. Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 wi\u0119cej ni\u017c trzy podstawowe poziomy, dziel\u0105c zakres pokrycia sieciowego na dodatkowe poziomy. W niniejszej publikacji b\u0119dziemy zawsze odnosi\u0107 si\u0119 do podzia\u0142u podstawowego, przedstawionego powy\u017cej.\u00a0<\/span><\/i><\/span><\/p>\n<\/td>\n

\"\"<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Zapoznajmy si\u0119 teraz dok\u0142adniejszymi informacjami na temat ka\u017cdego z poziom\u00f3w:<\/span><\/p>\n\n\n\n

Poziom czujnik\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 wykonawczych<\/h3>\n\n\n\n

Jest to najni\u017cszy poziom w hierarchii system\u00f3w sieciowych – por\u00f3wnywalny do dr\u00f3g powiatowych. Na tym poziomie pod\u0142\u0105czone s\u0105 wszystkie urz\u0105dzenia bazuj\u0105ce na pojedynczej jednostce informacji (bit), jak np. standardowe czujniki binarne czy te\u017c automatyczne urz\u0105dzenia wykonawcze. Z regu\u0142y jest to najbardziej liczna grupa urz\u0105dze\u0144 automatyki przemys\u0142owej. Konsekwentnie do powy\u017cszego, jest to r\u00f3wnie\u017c miejsce gdzie spotykamy si\u0119 z najwi\u0119kszym kosztem po stronie okablowania. Przesy\u0142 danych na tym poziomie jest z regu\u0142y zorientowany na bit. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Podsumowanie:<\/span><\/strong><\/p>\n

    \n
  • najni\u017cszy poziom hierarchii opartej na piramidzie automatyzacji <\/span><\/span><\/li>\n
  • implementacja najcz\u0119stszych urz\u0105dze\u0144 binarnych (czujniki\/uradzenia wykonawcze)<\/span><\/li>\n
  • najwy\u017cszy koszt okablowania<\/span><\/li>\n
  • wymiana danych zorientowana na pojedyncz\u0105 jednostk\u0119 informacji (bit)<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    Typowe czujniki:<\/span><\/strong><\/p>\n

    Proste wej\u015bcia, przyciski sterowania, przyciski wyboru, kurtyny \u015bwietlne, czujniki pojemno\u015bciowe, indukcyjne i optyczne, zbli\u017ceniowe czujniki ultrad\u017awi\u0119kowe, wska\u017aniki poziomu, binarne wska\u017aniki ci\u015bnienia, przep\u0142ywu i temperatury, inkrementalne przetworniki k\u0105ta obrotu;<\/span><\/p>\n

    Typowe urz\u0105dzenia wykonawcze:<\/span><\/strong><\/p>\n

    Pneumatyczne wyspy zaworowe, zawory hydrauliczne, wska\u017aniki \u015bwietlne, wska\u017aniki d\u017awi\u0119kowe, podstawowe nap\u0119dy elektryczne, zawory dwupozycyjne;<\/span><\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Poziom sterowania<\/h3>\n\n\n\n

    Poziom reprezentuj\u0105cy centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 hierarchii sieciowej. Na tym poziomi pod\u0142\u0105czane s\u0105 bardzie skomplikowane czujniki, urz\u0105dzenia i aktywatory. Tutaj realizowana jest decentralizacja urz\u0105dze\u0144 automatyki przemys\u0142owej, a wszystko urz\u0105dzenia s\u0105 pod\u0142\u0105czane so systemu sieciowego. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    Podsumowanie:<\/span><\/strong><\/p>\n

      \n
    • centralny poziom piramidy automatyzacji <\/span><\/span><\/li>\n
    • implementacja bardziej skomplikowanych urz\u0105dze\u0144 automatyki przemys\u0142owej<\/span><\/li>\n
    • sie\u0107 urz\u0105dze\u0144 zdecentralizowanej automatyki najni\u017cszego poziomu<\/span> <\/li>\n
    • wymiana danych zorientowana na bajt<\/span> <\/li>\n<\/ul>\n

      Typowe czujniki:<\/span><\/strong><\/p>\n

      Skanery laserowe, czytniki kod\u00f3w kreskowych, przetworniki ci\u015bnienia, temperatury i przep\u0142ywu, pomiar poziomu, urz\u0105dzenia pomiarowe sk\u0142adu chemicznego i w\u0142asno\u015bci fizycznych, absolutne systemy pozycjonowania liniowego;<\/span><\/p>\n

      Typowe urz\u0105dzenia wykonawcze:<\/span><\/strong><\/p>\n

      Pneumatyczne i hydrauliczne zawory proporcjonalne, nap\u0119dy sterowane liniowo;<\/span><\/p>\n\n\n\n

      \n\n\n\n

      Poziom sieciowy <\/h3>\n\n\n\n

      Najwy\u017cszy poziom hierarchicznego podzia\u0142u automatyki przemys\u0142owej. Na tym poziomie \u0142\u0105czone s\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 poszczeg\u00f3lne wyspy automatyki, tworz\u0105ce nawet wi\u0119ksze jednostki operacyjne. Przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 liczne budynki jednego zak\u0142adu przemys\u0142owego, pod\u0142\u0105czone sieciowo celem wymiany informacji, czy te\u017c poszczeg\u00f3lne fabryki wchodz\u0105ce w sk\u0142ad jednego przedsi\u0119biorstwa. Czas wymiany danych nie jest wa\u017cny ani krytyczny. Istotna jest ilo\u015b\u0107 danych oraz ich d\u0142ugi czas \u017cycia (wa\u017cno\u015bci).<\/span><\/p>\n\n\n\n

      \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
      <\/div>\n\n\n\n
      \n\n\n\n

      Z jakimi r\u00f3\u017cnymi systemami sieciowymi si\u0119 spotykamy?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

      R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 wymaga\u0144 klient\u00f3w jest bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 znacznej ilo\u015bci dost\u0119pnych system\u00f3w sieciowych. Podchodz\u0105c do zagadnienia schematycznie mo\u017cemy dokona\u0107 podstawowego podzia\u0142u na dwie grupy takich rozwi\u0105za\u0144:<\/span><\/p>\n

      \"\" systemy standaryzowane, niezale\u017cne od dostawcy (inaczej nazywane systemami otwartymi)<\/span><\/p>\n

      \"\" systemy specyficzne dla okre\u015blonego dostawcy (inaczej nazywane systemami chronionymi)<\/span><\/p>\n

      W niniejszym wprowadzeniu b\u0119dziemy odnosili si\u0119 jedynie do system\u00f3w zaprojektowanych dla automatyki przemys\u0142owej, okre\u015blonych jako systemy otwarte i charakteryzuj\u0105cych si\u0119 standaryzacj\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105.<\/span><\/p>\n

      Poniewa\u017c sama publikacja ma na celu przybli\u017cenie sieci AS-Interface, jako najlepszego i najbardziej elastycznego rozwi\u0105zania dla wielu zastosowa\u0144, nie b\u0119dziemy opisywali \u017cadnych z system\u00f3w sieciowych wy\u017cszego poziomu. Samo ASi nigdy nie mia\u0142o na celu zast\u0119powanie jakiejkolwiek z tych struktur – by\u0142o zaprojektowane do wsp\u00f3\u0142pracy z ka\u017cd\u0105 sieci\u0105 przemys\u0142ow\u0105 dost\u0119pn\u0105 w automatyce przemys\u0142owej.<\/span><\/p>\n\n\n\n

      <\/div>\n\n\n\n
      \n\n\n\n

      Struktura systemu sieciowego – topologia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

      Topologia danego systemu sieciowego okre\u015bla jego struktur\u0119 systemow\u0105, definiuj\u0105c spos\u00f3b w jaki urz\u0105dzenia mog\u0105 by\u0107 ze sob\u0105 elektrycznie \u0142\u0105czone, a jakie po\u0142\u0105czenie jest niedozwolone. Sama struktura mo\u017ce si\u0119 bardzo mocno r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od zastosowanego interfejsu sieciowego. Kilka podstawowych jakie rozr\u00f3\u017cniamy:<\/span><\/p>\n\n\n\n

      Topologia gwiazdy: <\/strong><\/h3>\n\n\n\n
      \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

      Master jest pod\u0142\u0105czony do ka\u017cdego urz\u0105dzenia sieciowego indywidualnie, dwupunktowo. Same wiadomo\u015bci (informacje z czujnik\u00f3w oraz instrukcje systemu sterownia) s\u0105 z regu\u0142y przesy\u0142ane jednokierunkowo. Ta topologia jest por\u00f3wnywalna do szeroko rozpowszechnionego, r\u00f3wnoleg\u0142ego \u0142\u0105czenia wszystkich modu\u0142\u00f3w do jednostki centralnej. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

      \n\n\n\n

      Topologia pier\u015bcienia<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
      \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

      W tej strukturze Master jest pod\u0142\u0105czony do dw\u00f3ch urz\u0105dze\u0144 podrz\u0119dnych, standardowo, wykorzystuj\u0105c metod\u0119 punkt-punkt. Wszystkie urz\u0105dzenia polowe s\u0105 kolejno pod\u0142\u0105czone do siebie w szeregu do, buduj\u0105c struktur\u0119 pier\u015bcienia. Komunikacja jest przeprowadzana jednokierunkowo, przechodz\u0105c przez wszystko urz\u0105dzenia w sieci. Dlatego te\u017c ka\u017cde z urz\u0105dze\u0144 dzia\u0142a dodatkowo jako swoisty wzmacniacz lub wzmacniak sygna\u0142owy. Ka\u017cde z urz\u0105dze\u0144 w takiej sieci zamienia dane wej\u015bciowe w\u0142asnymi danymi wyj\u015bciowymi, a ca\u0142y telegram jest przesy\u0142any w spos\u00f3b por\u00f3wnywalny do rozszerzonego rejestru zmian. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

      \n\n\n\n

      Topologia Mesh (siatki)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
      \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

      Topologia tego typu, w najbardziej rozwini\u0119tej formie, charakteryzuje si\u0119 po\u0142\u0105czeniem \u201cka\u017cdy z ka\u017cdym\u201d. W tego typu strukturze Master i urz\u0105dzenia podrz\u0119dne maj\u0105 bezpo\u015brednie (punkt-punkt) po\u0142\u0105czenie z conajmniej dwoma innymi urz\u0105dzeniami komunikacyjnymi. Najcz\u0119\u015bciej spotykana jest w szerokoobszarowych sieciach WAN ze zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 ilo\u015bci\u0105 informacji przesy\u0142anych pomi\u0119dzy elementami. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

      \n\n\n\n

      Topologia liniowa<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
      \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

      Struktura liniowa (cz\u0119sto nazywana r\u00f3wnie\u017c topologi\u0105 sieciow\u0105) \u0142\u0105czy urz\u0105dzenia elektrycznie r\u00f3wnolegle do sieci. Inaczej m\u00f3wi\u0105c: wszyscy uczestnicy wymiany danych s\u0105 r\u00f3wnolegle po\u0142\u0105czeni do g\u0142\u00f3wnej magistrali  (linii). Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 jest ograniczona d\u0142ugo\u015b\u0107 tzw. linii spadkowych (linii \u0142\u0105cz\u0105cych urz\u0105dzenia do g\u0142\u00f3wnej magistrali). Cz\u0119sto wymagana jest terminacja na ko\u0144cach przewodu podstawowego. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

      \n\n\n\n

      Topologia drzewa<\/h3>\n\n\n\n
      \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

      Podobnie jak w przypadku struktury liniowej, r\u00f3wnie\u017c i tutaj wszystkie urz\u0105dzenia podpi\u0119te s\u0105 do wsp\u00f3lnej magistrali w spos\u00f3b r\u00f3wnoleg\u0142y. W tym przypadku jednak, d\u0142ugo\u015b\u0107 linii spadkowych (ewentualnych odga\u0142\u0119zie\u0144) nie jest ograniczona. Co wi\u0119cej dozwolone s\u0105 odga\u0142\u0119zienia od kolejnych odga\u0142\u0119zie\u0144. Z regu\u0142y nie ma konieczno\u015bci stosowania terminacji na ko\u0144cach magistrali. Topologia ta daje najwi\u0119cej swobody na etapie projektowania sieci przemys\u0142owej. W zale\u017cno\u015bci od typu interfejsu konieczne jest czasami zdefiniowanie procedury wymiany danych w spos\u00f3b bezkonfliktowy. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

      <\/div>\n\n\n\n
      \n\n\n\n

      Struktura przesy\u0142u danych w systemach sieciowych (metody dost\u0119pu)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

      W automatyce przemys\u0142owej spotykamy bardzo wiele r\u00f3\u017cnych system\u00f3w sieciowych i cz\u0119sto ka\u017cdy z nich charakteryzuje si\u0119 r\u00f3\u017cnymi sposobami i technikami przesy\u0142u danych, definiuj\u0105c w\u0142asne procedury dost\u0119powe. Kombinacji jest bardzo du\u017co, ale my skupimy si\u0119 tutaj na trzech przyk\u0142adach. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

      \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
      <\/div>\n\n\n\n

      Wymagania komunikacji r\u00f3wnoleg\u0142ej w systemach sieciowych <\/span><\/span><\/p>\n

        \n
      • ka\u017cdy uczestnik wymiany danych musi by\u0107 identyfikowalny w unikalny spos\u00f3b (np. z wykorzystaniem zdefiniowanego adresu b\u0105d\u017a okre\u015blonego w spos\u00f3b indywidualny pakietu danych)<\/span><\/li>\n
      • dodatkowe procedury, zdefiniowane przez odpowiedni system sieciowy, zapewniaj\u0105 bezproblemow\u0105 i bezkolizyjn\u0105 wymian\u0119 danych z okre\u015blon\u0105 liczb\u0105 urz\u0105dze\u0144 podrz\u0119dnych<\/span> <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
        <\/div>\n\n\n\n

        Organizacja \u201cMaster – Urz\u0105dzenie Podrz\u0119dne\u201d<\/em><\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        Taka organizacja transmisji jest hierarchiczna. Jedynie Master, jako jednostka nadrz\u0119dna, ma wy\u0142\u0105czne prawo do zadawania pyta\u0144 w magistrali.<\/span><\/p>\n

        Master cyklicznie wysy\u0142a wiadomo\u015bci do poszczeg\u00f3lnych urz\u0105dze\u0144 podrz\u0119dnych, kt\u00f3rych zadaniem jest odpowied\u017a w okre\u015blonym czasie na zadane zapytanie. Przep\u0142yw danych rozpoczyna si\u0119 z jednostki centralnej (Mastera), przechodzi do wybranego modu\u0142u podrz\u0119dnego (bazuj\u0105c na jego unikalnym adresie) i z powrotem do Mastera. Procedura ta jest zgodna z modelem \u201cSource-Destination-Model\u201d.<\/span><\/p>\n

        Metoda ta nie jest w \u017caden spos\u00f3b kontrolowana przez zdarzenia. Dost\u0119pna szeroko\u015b\u0107 pasma, zale\u017cna od interfejsu, jest w ca\u0142o\u015bci wykorzystywana w celu uzyskania kr\u00f3tkiego czasu cyklu.<\/span><\/p>\n\n\n\n

        <\/div>\n\n\n\n

        Organizacja typu \u201cMulti-Master\u201d – przekazywanie tokena<\/em><\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        W tej organizacji wszyscy u\u017cytkownicy maj\u0105 identyczne prawa komunikacyjne. Nie jest to podstawa hierarchiczna. Jeden za drugim, podczas pracy, ka\u017cdy z modu\u0142\u00f3w otrzymuje prawa Mastera na kr\u00f3tki, okre\u015blony dan\u0105 specyfikacj\u0105, czas, i jest w\u00f3wczas uprawniony do wysy\u0142ania wiadomo\u015bci. Po wys\u0142aniu wszystkich telegram\u00f3w (lub po up\u0142ywie okre\u015blonego czasu) u\u017cytkownik przekazuje prawo Mastera do kolejnego modu\u0142u. Okre\u015blamy to mianem przekazywania tokena. <\/span><\/span><\/p>\n

        Takie zarz\u0105dzanie komunikacj\u0105 nie jest procesem deterministycznym, co oznacza, \u017ce ostatni ostatni punkt w czasie, kiedy to informacja jest przekazywana z jednej jednostki do drugiej, jest dok\u0142adnie przewidywalna. <\/span><\/span><\/p>\n

        Wariacj\u0105 takiej organizacji, nie wykorzystuj\u0105c\u0105 przekazywania prawa (tokena) transmisji, jest metoda TDMA (Time Domain Multiple Access). W takim przypadku ka\u017cdy z uczestnik\u00f3w wymiany danych ma dok\u0142adnie okre\u015blony przedzia\u0142 czasowy, w kt\u00f3rym mo\u017ce wysy\u0142a\u0107 wiadomo\u015bci. <\/span><\/span><\/p>\n

        Metoda ta nie jest w \u017caden spos\u00f3b kontrolowana przez zdarzenia. Dost\u0119pna szeroko\u015b\u0107 pasma, zale\u017cna od interfejsu, jest w ca\u0142o\u015bci wykorzystywana w celu uzyskania kr\u00f3tkiego czasu cyklu.<\/span><\/p>\n\n\n\n

        <\/div>\n\n\n\n

        Organizacja typu \u201cMulti-Master\u201d – metoda CSMA<\/em><\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        Tego typu organizacja, podobniej jak wymieniona poprzednio, r\u00f3wnie\u017c nie posiada inherentnej hierarchii. Uczestnicy wymiany danych wysy\u0142aj\u0105 telegramy za ka\u017cdym razem, kiedy g\u0142\u00f3wna magistrala nie jest zaj\u0119ta. CSMA oznacza Carrier Sense Multiple Access.<\/span><\/p>\n

        Generalnie przep\u0142yw danych jest organizowany w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: ka\u017cda zmienna systemowa posiada sw\u00f3j w\u0142asny, unikalny identyfikator. Jest on wysy\u0142any wraz z okre\u015bleniem danego uczestnika wymiany danych, kt\u00f3ry stworzy\u0142 dan\u0105 zmienn\u0105. Wszystkie pozosta\u0142e modu\u0142y otrzymuj\u0105 t\u0105 informacj\u0119 i sprawdzaj\u0105 czy jest ona dla nich istotna. <\/span><\/span><\/p>\n

        Jest to organizacja stricte zdarzeniowo kontrolowana. Dany komunikat jest inicjowany tylko w\u00f3wczas, kiedy nast\u0105pi zmiana wej\u015b\u0107 systemowych danego uczestnika wymiany danych lub kiedy stan jego wyj\u015b\u0107 musi zosta\u0107 zmodyfikowany. Nie ma zdefiniowanego czasu cyklu, a dost\u0119pna szeroko\u015b\u0107 pasma transmisyjnego nie jest zwykle ca\u0142kowicie wykorzystywana. <\/span><\/span><\/p>\n

        Jako, \u017ce nie jest to metoda deterministyczna nie mo\u017ceniu okre\u015bli\u0107 czasy, w kt\u00f3rym dane informacje pojawi\u0105 si\u0119 do dyspozycji u\u017cytkownika. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

        <\/div>\n\n\n\n
        \n\n\n\n

        Przew\u00f3d sieciowy <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
        <\/div>\n\n\n\n
        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
        <\/div>\n\n\n\n

        Przew\u00f3d sieciowy jest niew\u0105tpliwie jednym z wa\u017cniejszych, ale cz\u0119sto niedocenianych, element\u00f3w warstwy fizycznej ka\u017cdego interfejsu. Spe\u0142nia on zasadniczo dwa zadania. Po pierwsze jest odpowiedzialny za dostarczenie napi\u0119cia zasilania 24VDC dla wszystkich element\u00f3w w sieci (czujnik\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 wykonawczych). Po drugie jest medium transmisyjnym dla danych przesy\u0142anych w danym interfejsie komunikacyjnym i ma zapewni\u0107 t\u0105 transmisje w spos\u00f3b bezpieczny i bezb\u0142\u0119dny. <\/span><\/span><\/p>\n

        W zale\u017cno\u015bci od wymaganej szybko\u015bci przesy\u0142u danych, wymagania dotycz\u0105ce samego przewodu, jak i dopuszczalnej topologii, mog\u0105 si\u0119 znacznie r\u00f3\u017cni\u0107. Z jednej strony dotyczy to charakterystyki przewodu (impedancja falowa, t\u0142umienie, odbicie), a z drugiej samego ekranowania chroni\u0105cego zar\u00f3wno przed emisj\u0105 szkodliwych fal do \u015brodowiska, jak r\u00f3wnie\u017c przed zak\u0142\u00f3ceniami elektromagnetycznymi z otoczenia, wp\u0142ywaj\u0105cymi na jako\u015b\u0107 transmisji. <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

        Niekt\u00f3re z typ\u00f3w przewod\u00f3w sieciowych:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        \n\n\n\n\n\n\n
        \n

        Przew\u00f3d DESINA<\/span><\/em><\/p>\n

        Przew\u00f3d ten posiada \u017cy\u0142y \u015bwiat\u0142owodowe, wykorzystane do transmisji danych oraz dwie, miedziane \u017cy\u0142y do zasilenia element\u00f3w sieciowych. Mimo \u017ce optyczna transmisja jest praktycznie nieczu\u0142a na zak\u0142\u00f3cenia elektromagnetyczne, przew\u00f3d ten zosta\u0142 wyposa\u017cony w ekran. <\/span><\/span><\/p>\n

        \u015awiat\u0142owody zapewniaj\u0105 transmisj\u0119 danych z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 rz\u0119du 1GHz.<\/span><\/p>\n

        Pewne zasady, jak minimalny promie\u0144 zgi\u0119cia, musz\u0105 by\u0107 zawsze brane pod uwag\u0119 podczas instalacji. Obowi\u0105zuj\u0105 wszystkie wymagania dotycz\u0105ce przewod\u00f3w \u015bwiat\u0142owodowych.<\/span><\/p>\n

        Wspierane topologie: pier\u015bcie\u0144 oraz liniowa <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n

        		\"\"<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
        \n\n\n\n\n\n\n
        \n

        Przew\u00f3d DeviceNet Thick<\/span><\/em><\/p>\n

        Gruby przew\u00f3d DeviceNet zbudowany jest z ekranowanej miedzianej skr\u0119tki (dwie \u017cy\u0142y g\u0142\u00f3wne, transmisyjne) oraz osobno ekranowanej pary miedzianych przewod\u00f3w zasilaj\u0105cych. Transmisja danych odbywa si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 do 1MHz. W celu wyt\u0142umienia wewn\u0119trznych odbi\u0107 konieczne jest terminowanie magistrali na jej ko\u0144cach. Tylko z uwagi na wymagan\u0105 terminacj\u0119 d\u0142u\u017csze odga\u0142\u0119zienia s\u0105 niedozwolone. <\/span><\/span><\/p>\n

        Samo k\u0142adzenie przewodu jest do\u015b\u0107 trudna i wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 instalacji trzech warstw ekranowania. Ekran spe\u0142nia dwa zadania: chroni przed emisj\u0105 szkodliwych fal do \u015brodowiska oraz eliminuje zak\u0142\u00f3cenia elektromagnetyczne z otoczenia, maj\u0105ce katastrofalny wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 transmisji. <\/span><\/span><\/p>\n

        Wspierane topologie: pier\u015bcie\u0144, liniowa, drzewo i gwiazda<\/span><\/p>\n<\/td>\n

        		\"\"<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
        \n\n\n\n\n\n\n
        \n

        Przew\u00f3d AS-Interface<\/em><\/span><\/p>\n

        Jedna para \u017cy\u0142 miedzianych do transmisji danych i zasialania element\u00f3w sieciowych. Zapewnia do 200Hz transmisji (co wynika ze specyfikacji interfejsu). Do 100m nie ma konieczno\u015bci stosowania terminacji. Sama instalacja jest bezproblemowa i nie wymaga specjalnych umiej\u0119tno\u015bci. Wspierane s\u0105 wszystkie znane topologie. <\/span><\/span><\/p>\n

        Do samego przewodu AS-Interface jeszcze wr\u00f3cimy, omawiaj\u0105c warstw\u0119 fizyczn\u0105 interfejsu <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n

        		\"\"<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n
        <\/div>\n\n\n\n
        \n\n\n\n

        Wp\u0142ywy zewn\u0119trzne na systemy sieciowe<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

        W systemach konwencjonalnych urz\u0105dzenia steruj\u0105ce znajduj\u0105 si\u0119 zazwyczaj w bezpiecznych i szczelnych szafkach sterowniczych, a wi\u0119c, z regu\u0142y, nie s\u0105 nara\u017cone na \u017cadne wp\u0142ywy szkodliwych czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych. W systemach zdecentralizowanych nie jest to ju\u017c regu\u0142\u0105. Wszystkie polowe komponenty system\u00f3w sieciowych s\u0105 nara\u017cone na szereg czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych i innych, maj\u0105cych nieraz katastrofalny wp\u0142yw na wymian\u0119 danych, czy te\u017c na same urz\u0105dzenia.<\/span><\/p>\n\n\n\n

        <\/div>\n\n\n\n

        Temperatura \u015brodowiskowa<\/em><\/h3>\n\n\n\n\n\n\n
        \"\"<\/span><\/td>\n\n

        W zale\u017cno\u015bci od miejsca instalacji polowego modu\u0142y sieciowego, czujnika czy te\u017c urz\u0105dzenia wykonawczego, ekstremalnie wysokie b\u0105d\u017a niskie temperatury mog\u0105 w znacznym stopniu wp\u0142yn\u0105\u0107 na niezawodno\u015b\u0107 element\u00f3w elektronicznych. Istotny jest dok\u0142adny dob\u00f3r okre\u015blonych urz\u0105dze\u0144, kt\u00f3re spe\u0142niaj\u0105 wymogi temperaturowe miejsca instalacji.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        Klasa ochrony (stopie\u0144 ochrony)<\/em><\/h3>\n\n\n\n\n\n\n
        \"\"<\/span><\/td>\n\n

        Obudowy komponent\u00f3w sieciowych instalowanych poza szafami musz\u0105 charakteryzowa\u0107 si\u0119 odpowiednim stopniem ochrony, zapewniaj\u0105cym pe\u0142ne zabezpieczenie przed brudem i wilgoci\u0105. W niekt\u00f3rych aplikacjach konieczne jest stosowanie konstrukcji specjalnych umo\u017cliwiaj\u0105cych przeprowadzenie proces\u00f3w czyszczenia ci\u015bnieniowego. <\/span><\/span><\/p>\n

        Zgodnie z mi\u0119dzynarodow\u0105 norm\u0105 klasy ochrony opisywane s\u0105 literami \u201cIP\u201d oraz dwoma cyframi (np. IP67).<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        Uderzenia i wibracje <\/em><\/h3>\n\n\n\n\n\n\n
        \"\"<\/span><\/td>\n\n

        Silne drgania i wstrz\u0105sy mechaniczne nigdy nie powinny prowadzi\u0107 do przedwczesnego uszkodzenia element\u00f3w magistrali polowej instalowanych np. na ruchomych cz\u0119\u015bciach maszyn.<\/span><\/p>\n

        Dopuszczalne warto\u015bci graniczne dla wstrz\u0105s\u00f3w i wibracji s\u0105 okre\u015blone przez mi\u0119dzynarodow\u0105 norm\u0119 (IEC 60068) i s\u0105 zawsze podane w kratach danych technicznych producenta danych element\u00f3w sieciowych. <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        Trwa\u0142o\u015b\u0107 i odporno\u015b\u0107 chemiczna<\/em><\/h3>\n\n\n\n\n\n\n
        \"\"<\/span><\/td>\n\n

        Obudowy, z\u0142\u0105cza i przewody powinny by\u0107 odpowiednio dobrane i zabezpieczone przed spodziewanymi wp\u0142ywami ze \u015brodk\u00f3w chemicznych. Dotyczy to nie tylko medi\u00f3w wykorzystywanych w procesach produkcyjnych ale r\u00f3wnie\u017c \u015brodk\u00f3w u\u017cywanych dodatkowo, np. w procesie czyszczenia. <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        Trwa\u0142o\u015b\u0107 w przypadku stosowania na zewn\u0105trz<\/em><\/h3>\n\n\n\n\n\n\n
        \"\"<\/span><\/td>\n\n

        Je\u015bli danych system sieciowy jest instalowany poza budynkiem produkcyjnych obj\u0119ty jest dodatkowymi obostrzeniami i wymaganiami dotycz\u0105cymi trwa\u0142o\u015bci urz\u0105dze\u0144 polowych. Obudowy musz\u0105 by\u0107 odporne na promieniowanie UV i inne warunki \u015brodowiskowe. W przypadku stosowania wi\u0119kszych element\u00f3w, w wi\u0119kszych obudowach, nale\u017cy zapewni\u0107, \u017ce tworzenie si\u0119 lodu (wewn\u0105trz i na zewn\u0105trz) nie spowoduje mechanicznego uszkodzenia (p\u0119kni\u0119cia). Wszystkie inne wp\u0142yw \u015brodowiskowe (deszcz, opady \u015bniegu, wy\u0142adowania atmosferyczne) musz\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c brane pod uwag\u0119.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        EMC – emisja zak\u0142\u00f3ce\u0144<\/em><\/h3>\n\n\n\n\n\n\n
        \"\"<\/span><\/td>\n\n

        Zar\u00f3wno sama magistrala sieciowa, jak jej komponenty polowe nie powinny inicjowa\u0107 zak\u0142\u00f3ce\u0144 w innych urz\u0105dzeniach automatyki przemys\u0142owej, znajduj\u0105cych si\u0119 w pobli\u017cu. Odpowiednie normy okre\u015blaj\u0105 maksymalne dopuszczane warto\u015bci emisji przy zastosowaniach w warunkach przemys\u0142owych (klasa A) lub mieszkalnym (klasa B).<\/span><\/p>\n

        W Europie wszyscy producenci s\u0105 prawnie zobligowani do deklarowania zgodno\u015bci dostarczanych produkt\u00f3w z odpowiedni\u0105 regulacj\u0105.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        EMC – odporno\u015b\u0107 na wy\u0142adowania elektrostatyczne <\/em><\/h3>\n\n\n\n\n\n\n
        \"\"<\/span><\/td>\n\n

        W \u015brodowisku suchym wy\u0142adowania elektrostatyczne mog\u0105 by\u0107 generowane przez bardzo wiele element\u00f3w, poczynaj\u0105c od nieprzewodz\u0105cych materia\u0142\u00f3w sypkich a ko\u0144cz\u0105c na pod\u0142ogach czy te\u017c nieuziemionych elementach linii produkcyjnych. Wy\u0142adowania tego typu nie powinny mie\u0107 wp\u0142ywu na prac\u0119 element\u00f3w magistrali sieciowej.<\/span><\/p>\n

        W Europie wszyscy producenci s\u0105 prawnie zobligowani przez dyrektyw\u0119 EMC do deklarowania zgodno\u015bci dostarczanych produkt\u00f3w z odpowiedni\u0105 regulacj\u0105 prawn\u0105 dotycz\u0105c\u0105 pracy w \u015brodowiskach przemys\u0142owych. <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        EMC – pola elektromagnetyczne wysokiej cz\u0119stotliwo\u015bci<\/em><\/h3>\n\n\n\n\n\n\n
        \"\"<\/span><\/td>\n\n

        Pola elektromagnetyczne wysokiej cz\u0119stotliwo\u015bci mog\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 w r\u00f3\u017cnych formach. Dla cz\u0119stotliwo\u015bci do 80MHZ mog\u0105 one wyst\u0119powa\u0107 jako pola przewodz\u0105ce. W przypadku wy\u017cszych warto\u015bci cz\u0119stotliwo\u015bci mog\u0105 one wp\u0142ywa\u0107 na prac\u0119 magistrali sieciowej i jej element\u00f3w jako pola modulowane amplitudowo lub impulsowo. \u0179r\u00f3d\u0142ami takich zak\u0142\u00f3ce\u0144 mog\u0105 by\u0107 np. radioodbiorniki, nadajniki radiowe, transformatory, itd.<\/span><\/p>\n

        W Europie wszyscy producenci s\u0105 prawnie zobligowani przez dyrektyw\u0119 EMC do deklarowania zgodno\u015bci dostarczanych produkt\u00f3w z odpowiedni\u0105 regulacj\u0105 prawn\u0105 dotycz\u0105c\u0105 pracy w \u015brodowiskach przemys\u0142owych. <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        EMC – zak\u0142\u00f3cenia indukowane <\/em><\/h3>\n\n\n\n\n\n\n
        \"\"<\/span><\/td>\n\n

        Zak\u0142\u00f3cenia takie mog\u0105 by\u0107 wywo\u0142ane np. okablowanie przetwornic cz\u0119stotliwo\u015bci poprowadzone r\u00f3wnolegle do magistrali sieciowej. <\/span><\/span><\/p>\n

        W Europie wszyscy producenci s\u0105 prawnie zobligowani przez dyrektyw\u0119 EMC do deklarowania zgodno\u015bci dostarczanych produkt\u00f3w z odpowiedni\u0105 regulacj\u0105 prawn\u0105 dotycz\u0105c\u0105 pracy w \u015brodowiskach przemys\u0142owych. <\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n

        <\/div>\n\n\n\n
        \n\n\n\n

        Interoperacyjno\u015b\u0107 system\u00f3w sieciowych <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

        Interoperacyjno\u015b\u0107 system\u00f3w sieciowych definiuje zdolno\u015b\u0107 wszystkich element\u00f3w systemu do bezb\u0142\u0119dnej i bezproblemowej wymiany danych. Definicja ta obejmuje nie tylko wymian\u0119 informacji w normalnych warunkach, ale r\u00f3wnie\u017c zachowanie w momencie wyst\u0105pienia nieoczekiwanych sytuacji, zak\u0142\u00f3ce\u0144 czy pojawienia si\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w. Ponadto, wymagana jest gwarancja, \u017ce ka\u017cdy uczestnik wymiany danych zachowuje si\u0119 tak samo, nie naruszaj\u0105c sp\u00f3jno\u015bci informacji i nie wprowadzaj\u0105c zak\u0142\u00f3ce\u0144 dla innych element\u00f3w sieciowych.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

        Podstaw\u0105 interoperacyjno\u015bci produkt\u00f3w pochodz\u0105cych od r\u00f3\u017cnych producent\u00f3w jest zawsze usystematyzowany i znormalizowany standard danej magistrali polowej, okre\u015blaj\u0105cy m.in. wszystkie istotne szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce komunikacji. Jest to absolutny warunek konieczny zapewnienia pe\u0142nej wsp\u00f3\u0142pracy produkt\u00f3w r\u00f3\u017cnych producent\u00f3w.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

        Sp\u00f3jna, jasna i kompletna specyfikacja nie jest jednak jedynym warunkiem. Istotne jest r\u00f3wnie\u017c jej wdro\u017cenie bez \u017cadnych b\u0142\u0119d\u00f3w. Nieporozumienia podczas interpretacji, czy te\u017c stosowania, wytycznych specyfikacji systemu sieciowego mog\u0105 by\u0107 powodem wielu problem\u00f3w. W praktyce jakiekolwiek niejasno\u015bci s\u0105 konsultowane z laboratoriami testowymi i agencjami certyfikuj\u0105cymi. Dobra i pe\u0142na interoperacyjno\u015b\u0107 jest zagwarantowana tylko i wy\u0142\u0105cznie w\u00f3wczas, kiedy specyfikacja jest napisana w spos\u00f3b jasny i \u0142atwy do zrozumienia.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n

        <\/div>\n\n\n\n
        \n\n\n\n
        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \n\n\n\n
        <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Niniejszy rozdzia\u0142 powsta\u0142 celem opisu i wyja\u015bnienia podstawowych poj\u0119\u0107 z zakresu automatyki czy te\u017c komunikacji. Wiedza tutaj zawarta powinna pom\u00f3c w ustaleniu okre\u015blonego systemu sieciowego, odpowiedniego dla danej aplikacji. Znajduj\u0105 si\u0119 tutaj informacje nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci: – co to jest system sieciowy?– jakie mamy r\u00f3\u017cne systemy sieciowe?– topologie system\u00f3w sieciowych– struktura przesy\u0142u danych w systemach sieciowych […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-1402","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-baza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.as-i.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.as-i.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.as-i.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.as-i.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.as-i.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1402"}],"version-history":[{"count":71,"href":"https:\/\/www.as-i.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1895,"href":"https:\/\/www.as-i.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1402\/revisions\/1895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.as-i.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.as-i.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.as-i.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}